image description image description

Column Jasper de Wijn voor BG Magazine

Nederland is in de ban van zelfsturende teams. Het idee erbij is dat de uitvoerende werknemers aangemoedigd worden om zelfstandig het werk voor te bereiden, in te delen en uit te voeren. Vele organisatorische processen die daarbij komen, moeten werknemers zelfstandig of met hun team oplossen.

Ik zoom met u in op één van de aspecten die hierbij komt kijken: verzuim.

Nu er geen leidinggevenden meer zijn om een verzuimcasus te begeleiden, moeten de zelfsturende teams dit met het team zien op te lossen. Dat betekent dat er binnen het team afspraken moeten worden gemaakt hoe werknemers hun verzuim melden, hoe het verzuimproces begeleid wordt en hoe het verzuim wordt opgelost.

Leidinggevenden vinden het al lastig genoeg om verzuimcasussen goed te begeleiden. Hoe moeten teams zonder leidinggevenden hun eigen onderlinge verzuim dan begeleiden? Dit blijkt lastig te zijn. Logisch ook, want de teamleden moeten casussen begeleiden van collega’s met min of meer dezelfde functies zonder hiërarchische verschillen in de onderlinge verhoudingen. En teamleden hebben weinig kennis van het vak van casemanager.

In de praktijk blijkt dat weliswaar de verzuimdrempel hoger wordt, want teamleden voelen zich verantwoordelijk ten opzichte van hun overige teamleden die harder moeten werken als iemand uitvalt. Maar de keerzijde is dat de verzuimduur toeneemt, met als gevolg dat het verzuimpercentage oploopt. Dit is een dilemma voor organisaties. Als we hier eens verder over nadenken, dan blijkt dat er iets opvallends aan de hand is. We leven in een tijd dat we steeds meer de regie over ons eigen leven willen hebben. We willen niet dat de overheid, onze werkgevers en andere goedbedoelenden ons leven gaan bepalen. Dat doen we zelf wel.

Nu doet zich de kans voor dat je binnen zelfsturende teams je eigen verzuimleven mag bepalen. Immers, er is geen leidinggevende meer die het ‘verzuimaapje’ van je overneemt. Je teamleden zijn niet in staat om jouw verzuim te begeleiden. Dus wat rest er... je moet het als werknemer zelf gaan doen. En dat is nu precies wat we eigenlijk willen, maar hoe doen we dat?

We moeten rekening houden met wetgeving; er zijn allerlei voorschriften waar we ons aan moeten houden, maar die kennen teamleden niet. Ik introduceer een nieuw begrip als oplossing; geparticipeerd casemanagement. Geparticipeerd casemanagement wil zeggen dat een teamlid c.q. werknemer zelf participeert bij zijn eigen verzuimcasus. Hij wordt daarbij zijn eigen casemanager. Niet zijn overige teamleden helpen om het verzuim te begeleiden, maar de verzuimende werknemer doet dat zelf. De werknemer is zijn eigen casemanager.

In mijn visie kan de werknemer door opgave van zijn belemmeringen en mogelijkheden zelf aangeven hoe hij zijn werk aangepast wil hebben, waarbij hij zijn deeltaken afzet tegen zijn belemmeringen en ook zelfstandig zijn loonwaarde bepaalt. Tevens stelt de werknemer zelf vast wat de marsroute is naar herstel. Deze route wordt vormgegeven middels een plan van aanpak. Als geparticipeerd casemanager maakt de werknemer dan ook zijn eigen plan van aanpak. Ik realiseer me goed dat dit een hele vernieuwende aanpak is. Om te zorgen dat de werknemer wordt gefaciliteerd om binnen alle wetten en regels te blijven, roep ik softwarebedrijven op om de geparticipeerde casemanager te helpen om door met software onderbouwde protocollen, de juiste stappen op het juiste moment te nemen, met inbegrip van alle wettelijke plichten. Zo helpt software de werknemer te bepalen welke stappen hij moet nemen en hoeft zich alleen te richten op zijn eigen herstel.